اطلاعات نوشت: مس، برگ برنده مغفول اقتصاد ایران
ایران بهعنوان یکی از غنیترین کشورهای معدنی جهان، حدود ۸.۶ درصد از ذخایر مس دنیا را در اختیار دارد و در رتبه ششم جهانی قرار گرفته است؛ با این حال، تنها حدود ۰.۵ درصد از ذخایر مس کشور مورد بهرهبرداری قرار میگیرد. این رقم در مقایسه با میانگین جهانی ۳.۲ درصد و سهم ۴.۴ درصدی چین، بسیار پایین ارزیابی میشود. این در حالی است که نقش مس در آینده اقتصاد جهانی، بهویژه با گسترش فناوریهای نوین و گذار به انرژیهای پاک، بیش از هر زمان دیگری پررنگ شده است.
اسماعیل دلفراز، فعال و تحلیلگر بازار مس، با اشاره به روندهای جهانی میگوید مس بهواسطه کاربردهای گسترده در انرژیهای سبز، خودروهای الکتریکی و فناوریهای نو، در افق ۱۰ ساله به یکی از عناصر حیاتی اقتصاد جهان تبدیل خواهد شد. به گفته او، خودروهای الکتریکی که در سال ۲۰۲۴ حدود ۸.۴ درصد از مصرف جهانی مس را به خود اختصاص دادهاند، تا پایان سال ۲۰۲۵ تقاضای آنها از ۱۷.۵ میلیون تن به ۲۰ میلیون تن افزایش مییابد و تا سال ۲۰۳۸ هزاران تن مس صرف تولید این خودروها خواهد شد.
بر اساس پیشبینیها، تقاضای جهانی مس تا سال ۲۰۳۳ روندی صعودی خواهد داشت و به بیشینهای در حدود ۲۷ میلیون تن میرسد و پس از آن تا سال ۲۰۳۵ در سطحی تقریباً ثابت باقی میماند. در مقابل، عیار معادن مس جهان بهدلیل عوامل مختلف در حال کاهش است؛ موضوعی که به گفته دلفراز، معادن بکر و پرعیار ایران را به فرصتی بینظیر برای اقتصاد کشور تبدیل میکند.
محمدرضا بهرامن، رئیس خانه معدن ایران، نیز با تأکید بر اهمیت راهبردی مس میگوید این فلز میتواند آینده اقتصادی ایران را رقم بزند، مشروط بر آنکه برنامهریزی بلندمدت و سرمایهگذاری مؤثر در زنجیره ارزش آن انجام شود. به گفته او، مس در فناوریهای آینده از جمله باتریهای لیتیوم-یون، ذخیرهسازی انرژی، تجهیزات الکترونیکی و حملونقل نوین نقشی حیاتی دارد و میتواند به برگ برندهای برای ایران در معادلات بینالمللی تبدیل شود.
در همین زمینه، منوچهر متکی، نماینده تهران در مجلس، با اشاره به ظرفیتهای عظیم معدنی کشور اظهار میکند که صنعت مس میتواند سهم قابل توجهی در تأمین نیاز ارزی کشور داشته باشد، اما میزان فعلی ارزآوری با ظرفیتهای موجود همخوانی ندارد. به گفته او، با اصلاح ساختارها و تسهیل فرآیندهای تجاری، صادرات مس میتواند بهطور چشمگیری افزایش یابد.
کارشناسان بر این باورند که حذف مقررات دستوپاگیر، تسهیل سرمایهگذاری در اکتشاف و فرآوری، توسعه زنجیره ارزش و جلوگیری از خامفروشی، میتواند مس را به یکی از پیشرانهای اصلی رشد اقتصادی ایران در سالهای آینده تبدیل کند؛ فرصتی که استفاده از آن، نیازمند تصمیمگیریهای راهبردی و عزم جدی سیاستگذاران است.
