به گزارش تادنا نیوز، نظام سلامت ایران هماکنون با یکی از شدیدترین بحرانهای دارویی چند دهه اخیر مواجه است؛ بحرانی که نهتنها در آمارهای رسمی، بلکه در صفهای طولانی داروخانهها، افزایش چشمگیر قیمت داروهای حیاتی، ورشکستگی داروخانهها و درمان ناقص بیماران مبتلا به تالاسمی، دیابت، سرطان و بیماریهای نادر، به وضوح خود را نشان میدهد.
محمد عبدهزاده، رئیس کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق تهران، امروز ۱۹ آذر هشدار داد که سه ماه پایانی سال ۱۴۰۴ برای صنعت دارو «روزهای بسیار سختی» خواهد بود. او با اشاره به ریشههای مزمن این بحران گفت که کمبود ارز، محدودیت بودجه ریالی و قیمتگذاری دیرهنگام داروها، وضعیت موجود را تشدید کرده و حتی فعالان باسابقه صنعت دارو از کمبودهای بیسابقه سخن میگویند.
بر اساس گفتههای عبدهزاده، مشکل کنونی ترکیبی از ناکارآمدی ساختاری مدیریت و بحران ارزی است. وی افزود که شرکتهای دارویی از خرداد امسال معادل ریالی لازم برای واردات مواد اولیه را پرداخت کردهاند و بانک مرکزی نیز ارز مربوطه را تخصیص داده، اما شرکت واسطه دولتی «نیکو» موفق به انتقال ارز به تامینکنندگان خارجی نشده است. نتیجه این ناکارآمدی، توقف واردات مواد اولیه، اختلال در تولید و خالی شدن قفسه داروخانهها است.
بحران حوزه تجهیزات پزشکی نیز ادامه دارد و شرکتهای تولیدکننده و واردکننده در انتظار تخصیص ارز هستند. بدهیهای انباشته بیش از ۱۵۰ هزار میلیارد تومان مطالبات پرداختنشده از سوی دولت، بیمهها، بیمارستانها و داروخانهها، نیمی از گردش مالی زنجیره دارو را بلعیده است.
همزمان، حذف ارز ترجیحی برای داروهای وارداتی بیماران خاص، فشار مضاعفی بر خانوادهها وارد کرده است. انجمن تالاسمی ایران اعلام کرده که قیمت برخی داروها بین ۴ تا ۱۲ برابر افزایش یافته و خانوادههای کمدرآمد قادر به ادامه درمان نیستند. در برخی موارد، بیماران مجبور به فروش اعضای بدن برای تأمین هزینه دارو شدهاند.
گزارشهای میدانی نشان میدهد کمبود آنتیبیوتیکها، داروهای اعصاب، داروهای دیابت و حتی داروهای قلب در بسیاری از داروخانهها مشهود است. بیماران و سالمندان برای دریافت داروهای حیاتی در مقابل داروخانهها صف میکشند و برخی داروخانهها گزارش دادهاند که داروها در چند ساعت به پایان میرسد.
بحران دارو در ایران تنها نتیجه تحریمها نیست؛ کارشناسان میگویند بخشی از این وضعیت ناشی از سیاستهای منطقهای و نظامی جمهوری اسلامی و اولویتبخشی به برنامههای موشکی و هستهای است که توان دولت را برای حمایت از حوزه سلامت محدود کرده است.
کارشناسان و نمایندگان مجلس هشدار میدهند که وضعیت در سه ماه آینده بحرانیتر خواهد شد و ذخایر راهبردی دارویی ایران نیز نامشخص است. بحران دارو اکنون دیگر یک مشکل مقطعی نیست، بلکه نشانهای از فروپاشی گسترده اقتصادی و ناکارآمدی سیستم سلامت کشور است؛ فروپاشی که دسترسی عادلانه بیماران به دارو و درمان را با تهدید جدی مواجه کرده و درمان در ایران را بیش از هر زمان دیگری به مسئلهای طبقاتی تبدیل کرده است.
