تادنا نیوز – نمایندگان مجلس در ادامه بررسی پرونده تخلفات گسترده در سازمان غذا و دارو، جزئیات تازهای از شبکه فساد دارویی را تشریح کردند؛ تخلفاتی که از دستکاری سامانه تیتک و تخصیص ارزهای رانتی آغاز شده و تا واردات داروی ممنوعه، مواد اولیه اضافه، محمولههای صوری و حتی توزیع داروی خطرناک و مرگآور ادامه یافته است. بخش مهمی از این پروندهها اکنون در شعبه ۱۵ دادگاه کارکنان دولت در حال رسیدگی است و برخی مدیران نیز طی ماههای گذشته بازداشت شدهاند.
شروع ماجرا؛ شکایت رسمی علیه رئیس اسبق سازمان غذا و دارو
حدود دو سال پیش نخستین گزارش از تخلفات ساختاری در سازمان غذا و دارو به قوه قضائیه ارسال شد. این شکایت که علیه رئیس اسبق سازمان ثبت شده بود، منجر به آغاز روند بازداشت اعضای زنجیره مافیای دارو شد و پروندهها همچنان در جریان رسیدگی است.
سامانه تیتک؛ مهمترین بستر فساد سازمانی
نمایندگان مجلس، سامانه تیتک را اصلیترین محل فساد میدانند؛ سامانهای که بهجای شفافیت، امکان دستکاری دارد. در موارد متعددی:
-
به واردکنندگان داروی ممنوعه ارز داده شده است.
-
برای داروهای کاملاً تولید داخل، گزارش «عدم تولید» ثبت شده تا ارز واردات تخصیص یابد.
-
حجم واردات با واقعیت متفاوت ثبت شده و همین روند به تعطیلی تولیدکنندگان داخلی منجر شده است.
واردات داروی ممنوعه با ارز دولتی
طبق گزارشها، دو محموله دارویی در گمرک فرودگاه در حال ترخیص بوده که یک شرکت لوازم خانگی(!) با استفاده از ارز ترجیحی اقدام به واردات آن کرده بود. مدیرکل فرودگاه این موضوع را انکار کرده اما حسابرس مستقل که تخلف را گزارش داده بود، همان روز برکنار شد و بعداً دوباره به کار برگشت. از مجموع یک میلیون واحد داروی واردشده، فقط به ۱۷۵ هزار واحد آن اعتراف شده است.
واردات داروی تاریخانقضادار و فرار از پرداخت عوارض
گروهی دیگر با صرف ۱.۱۳۰ میلیون دلار داروهای نزدیک به تاریخ انقضا وارد کردهاند. در حوزه کارپول دندانپزشکی نیز شرکتها حدود ۴.۳ میلیارد تومان عوارض گمرکی و بخش قابلتوجهی از مالیات خود را پرداخت نکردهاند.
کشف محمولههای صوری؛ یخ خشک به جای آمپول
در بخشی از پرونده، محمولهای کشف شد که از ۱۰ هزار آمپول ثبتشده، تنها ۲ هزار عدد واقعی بود و باقی حجم محموله با یخ خشک پر شده بود.
اختلاف عجیب در گزارشهای مالی واردات
براساس گزارش ارائهشده به وزارت خزانهداری آمریکا، یک شرکت اروپایی ۹۰۰ میلیون دلار دارو به ایران فروخته؛ اما شرکت داخلی فقط ۴۰ میلیون دلار خرید را گزارش کرده است. این اختلاف بزرگ یکی از نشانههای دقیق فساد مالی پیچیده در شبکه واردات دارو است.
مواد اولیه دو برابر نیاز کشور؛ اقدام عامدانه برای برهمزدن بازار
کل نیاز مواد اولیه دارویی کشور حدود ۷۰۰ میلیون دلار است، اما در سال ۹۷ حدود ۱.۴ میلیارد دلار مواد اولیه وارد شد؛ رقمی که به گفته نمایندگان «عمداً برای ایجاد کمبود مصنوعی و فشار به سیستم درمان» انجام شده است.
قیمتگذاریهای رانتی تا ۱۰ برابر
برای برخی داروها قیمتگذاری تا ۱۰ برابر واقعی انجام شده است؛ اقدامی که باعث زیان تولیدکنندگان داخلی و سودآوری نامتعارف شرکتهای وابسته به برخی مدیران سازمان غذا و دارو شده است.
فساد جانی؛ داروی خطرناک وارد بازار شد
در یکی از تکاندهندهترین موارد، دارویی که هنوز در مرحله آزمایش بود، بهصورت گسترده وارد بازار شد و آزمایشها بعداً نشان داد این دارو میتواند «مرگبار» باشد. باوجود دستور جمعآوری، شرکت تولیدکننده با استناد به «کمبود دارو» از جمعآوری آن خودداری کرده است. نمایندگان این اقدام را «فساد مالی نیست؛ فساد جانی» توصیف کردند.
