به گزارش تادنا نیوز، همزمان با تشدید فشارهای سیاسی و امنیتی بر لبنان و در آستانه یکسالگی آتشبس با اسرائیل، اظهارات تازه وزیر خارجه لبنان درباره نقش جمهوری اسلامی ایران، از تعمیق شکاف میان تهران و بیروت پرده برداشته است؛ شکافی که اکنون به یکی از محورهای اصلی دیپلماسی منطقهای تبدیل شده و مستقیماً با موضوع خلع سلاح حزبالله و آینده ثبات لبنان گره خورده است.
یوسف رجی، وزیر خارجه لبنان، روز جمعه ۲۱ آذر در گفتوگو با شبکه الجزیره، سیاستهای جمهوری اسلامی ایران را «منبع بیثباتی» در خاورمیانه توصیف کرد و نقش تهران در لبنان و منطقه را «بسیار منفی» دانست. او با تأکید بر رویکرد غربگرای دولت کنونی لبنان گفت باب گفتوگو با ایران بهطور کامل بسته نشده، اما این گفتوگو تنها در صورتی ممکن است که تهران حمایت مالی از «یک سازمان غیرقانونی» در لبنان را متوقف کرده و از مداخله در امور داخلی این کشور دست بردارد؛ عبارتی که اشارهای مستقیم به حزبالله دارد.
وزیر خارجه لبنان همچنین هشدار داد که کشورهای عربی به بیروت اطلاع دادهاند اسرائیل در حال تدارک یک عملیات نظامی گسترده علیه لبنان است. به گفته او، دولت لبنان تلاش دارد از مسیرهای دیپلماتیک مانع هدف قرار گرفتن زیرساختها و تأسیسات دولتی شود. رجی در عین حال تصریح کرد که سلاحهای حزبالله نه به حمایت مؤثر از غزه منجر شده و نه امنیت لبنان را تضمین کرده، اما با وجود این ناکارآمدی، این گروه همچنان از کنار گذاشتن تسلیحات خود امتناع میکند.
در حوزه روابط با اسرائیل، وزیر خارجه لبنان تأکید کرد بیروت وارد «مذاکرات سنتی» با تلآویو نشده و هدف فعلی، بازگشت به نوعی وضعیت آتشبس است، نه آغاز گفتوگوهای سیاسی مستقیم.
این مواضع در شرایطی مطرح میشود که روابط دیپلماتیک تهران و بیروت نیز وارد مرحلهای پرتنش شده است. عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، اخیراً اعلام کرده دعوت همتای لبنانی خود برای سفر به بیروت را میپذیرد؛ این در حالی است که یوسف رجی پیشتر دعوت عراقچی برای سفر به تهران را رد کرده و پیشنهاد داده بود گفتوگوها در کشوری ثالث و بیطرف انجام شود. عراقچی با اشاره به حملات اسرائیل و آنچه «نقض آشکار آتشبس» خواند، ضمن درک شرایط لبنان، رد دعوت تهران را «مایه شگفتی» دانست و تأکید کرد کشورهایی با روابط دیپلماتیک کامل نیازی به دیدار در کشور ثالث ندارند.
وزیر خارجه ایران در عین حال از آمادگی تهران برای گشودن «فصلی جدید» در روابط با لبنان سخن گفت و بر احترام متقابل و استقلال دو کشور تأکید کرد؛ مفهومی که مقامات لبنانی نیز توسعه روابط را مشروط به آن و به عدم مداخله در امور داخلی میدانند.
این تحولات در حالی رخ میدهد که دولت لبنان با فشار فزاینده داخلی و بینالمللی برای خلع سلاح حزبالله روبهروست. یوسف رجی هفته گذشته اعلام کرده بود حزبالله بدون تصمیم ایران قادر به تحویل سلاحهای خود نیست و تمرکز این گروه بر «خرید زمان» و حفظ ساختار درونی برای بازیابی نفوذ در آینده است. حزبالله که یکی از اصلیترین بازوهای «محور مقاومت» به شمار میرود، در فهرست سازمانهای تروریستی آمریکا و چند کشور غربی قرار دارد و طی یک سال گذشته در پی حملات گسترده اسرائیل و کشته شدن شماری از فرماندهانش، با تضعیف جدی مواجه شده است.
با وجود توافق آتشبس میان لبنان و اسرائیل در آبانماه سال گذشته با میانجیگری آمریکا، حملات اسرائیل به مواضع و انبارهای تسلیحاتی حزبالله همچنان ادامه دارد. همزمان، بحران مالی این گروه نیز تشدید شده است؛ تحریمهای غرب و محدود شدن مسیرهای انتقال مالی ایران، دسترسی حزبالله به منابع نقدی را کاهش داده و توان عملیاتی آن را محدود کرده است.
در همین چارچوب، آمریکا تلاشها برای قطع کمکهای مالی ایران به حزبالله را افزایش داده و اسرائیل نیز نسبت به تلاش این گروه برای بازسازی توان نظامی خود هشدار داده است. دولت لبنان نیز تحت فشارهای بینالمللی، نظارت بر جریانهای مالی و محمولهها در فرودگاهها و مرزها را تشدید کرده؛ اقدامی که عملاً توان حزبالله برای جابهجایی پول و تجهیزات را بیش از پیش کاهش داده است.
گزارشها حاکی از آن است که حزبالله پرداخت غرامتهای جنگی و هزینههای بازسازی را متوقف یا به تعویق انداخته و بار بازسازی مناطق آسیبدیده را به دولت لبنان واگذار کرده است؛ رویکردی که در مقایسه با نقش پررنگ این گروه پس از جنگ ۲۰۰۶، نشانهای آشکار از افول توان مالی و سیاسی حزبالله در معادلات جدید لبنان و منطقه به شمار میرود.
