اظهارات اخیر یکی از دستیاران ارشد دونالد ترامپ درباره «متعلق بودن نفت ونزوئلا به آمریکا» بار دیگر تنشها میان واشینگتن و کاراکاس را وارد مرحلهای تازه کرده است. این مقام آمریکایی با طرح این ادعا که صنعت نفت ونزوئلا با سرمایه و دانش شرکتهای آمریکایی شکل گرفته، ملیسازی آن را «غصب داراییهای آمریکا» توصیف کرده و گفته است این منابع باید به ایالات متحده بازگردانده شود.
این موضعگیری در شرایطی مطرح شده که روابط دو کشور از سالها پیش به دلیل تحریمها، اختلافات سیاسی و بحران مشروعیت دولت ونزوئلا پرتنش بوده است. طرح چنین ادعایی از سوی نزدیکان ترامپ، از نگاه ناظران، نهتنها جنبه اقتصادی ندارد بلکه حامل پیام سیاسی و فشار روانی تازهای علیه دولت نیکلاس مادورو است.
در مقابل، مقامهای ونزوئلایی این سخنان را بهشدت رد کرده و آن را نقض آشکار حاکمیت ملی و اصول حقوق بینالملل دانستهاند. دولت کاراکاس تأکید کرده است که منابع طبیعی این کشور، از جمله نفت، طبق قانون اساسی ونزوئلا متعلق به ملت این کشور است و هیچ دولت خارجی حقی برای ادعای مالکیت بر آن ندارد.
تحلیلگران بینالمللی نیز معتقدند چنین اظهاراتی بیش از آنکه مبنای حقوقی داشته باشد، در راستای تشدید فشار سیاسی و اقتصادی بر ونزوئلا و زمینهسازی برای اقدامات سختگیرانهتر در حوزه تحریمها و کنترل صادرات نفت این کشور مطرح میشود. به باور آنها، ادعای مالکیت بر منابع یک کشور مستقل، در نظام حقوق بینالملل جایگاهی ندارد و بیشتر به ابزار چانهزنی سیاسی شباهت دارد.
در عین حال، این تنشها میتواند پیامدهایی فراتر از روابط دوجانبه داشته باشد. ونزوئلا یکی از دارندگان بزرگ ذخایر نفتی جهان است و هرگونه تشدید اختلافات یا محدودیت در صادرات نفت آن، میتواند بر بازار جهانی انرژی نیز اثر بگذارد.
در مجموع، اظهارات جنجالی دستیار ترامپ درباره نفت ونزوئلا، نهتنها واکنش تند کاراکاس را به دنبال داشته، بلکه بار دیگر بحث استفاده ابزاری از منابع انرژی در منازعات ژئوپلیتیکی را به صدر توجه رسانهها و تحلیلگران بازگردانده است.
