اعظم قویدل، در گفتگو با خبرنگار تادنا نیوز، با تشریح الزامات اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، اظهار کرد: سامانه «ثبت ادعا» به دستور رئیس قوه قضاییه راهاندازی شده است تا اشخاصی که نسبت به برخی املاک دارای ادعای حقوقی هستند، بتوانند ادعای خود را در مهلت قانونی ثبت کنند.
وی با بیان اینکه از اول خردادماه ۱۴۰۵ مهلت قانونی ثبت ادعا آغاز شده است، افزود: این مهلت درباره املاکی است که دارای سند مالکیت حدنگار (تکبرگ) بوده و این اسناد از اول فروردینماه ۱۳۹۶ به بعد به نام اشخاص صادر شدهاند.
ثبت ادعا برای چه افرادی الزامی است
قویدل با اشاره به مشمولان این سامانه گفت: افرادی که با استناد به اسناد عادی مانند قولنامه، مبایعهنامه، صلحنامه یا سایر اسناد غیررسمی، نسبت به ملکی که دارای سند مالکیت حدنگار به نام شخص دیگری است، ادعای مالکیت عین، منافع، حق انتفاع یا حقوق ارتفاقی دارند، باید ادعای خود را حداکثر ظرف دو سال از اول خردادماه ۱۴۰۵ در سامانه ثبت ادعا درج کنند؛ در غیر این صورت، پس از پایان این مهلت، هیچ ادعایی نسبت به این دسته از املاک پذیرفته نخواهد شد.
وی تصریح کرد: درباره اسناد مالکیت حدنگاری که پس از راهاندازی رسمی سامانه صادر میشوند، مهلت دو ساله ثبت ادعا از تاریخ صدور سند مالکیت محاسبه میشود.
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور همچنین با تشریح گروههای مشمول ثبت ادعا اظهار داشت:
اشخاصی که نسبت به عین ملکی فاقد سند مالکیت مانند خانه، مغازه، زمین زراعی و سایر املاک، ادعای مالکیت دارند.
اشخاصی که نسبت به ملکی دارای سند مالکیت به نام شخص دیگر و با استناد به اسناد عادی از جمله قولنامه، مبایعهنامه یا صلحنامه، ادعای مالکیت دارند.
اشخاصی که مدعی مالکیت منافع بیش از دو سال یک ملک هستند؛ چه در مواردی که ملک فاقد سند مالکیت باشد و چه در مواردی که ملک دارای سند است اما منافع آن بیش از دو سال به موجب سند رسمی به مدعی واگذار نشده باشد.
اشخاصی که مدعی حق انتفاع اعم از عمری یا رقبی برای مدت بیش از دو سال هستند؛ اعم از اینکه ملک فاقد سند مالکیت باشد یا دارای سند بوده اما مستند حق انتفاع آنان سند عادی باشد.
اشخاصی که مدعی حقوق ارتفاقی مانند حق عبور، حق مجرا و سایر حقوق مشابه در ملک دیگری هستند، مشروط بر اینکه ملک فاقد سند مالکیت باشد یا در صورت داشتن سند، حق ارتفاق مورد ادعا در سند درج نشده باشد.
تمامی دستگاههای اجرایی در خصوص اموال غیرمنقول عمومی و دولتی که مطابق قانون متعلق به دولت جمهوری اسلامی ایران بوده و تصدی آن بر عهده آنها است و تاکنون فاقد سند مالکیت حدنگار هستند.
اشخاصی که پیش از راهاندازی سامانه، حکم قطعی مراجع صالح قضایی یا قانونی به نفع آنان صادر شده، اما این حکم تاکنون منجر به صدور سند مالکیت رسمی یا درج آن در سند نشده است.
نحوه ثبت ادعا و هشدار درباره ثبت غیرواقعی
قویدل با اشاره به فرآیند ثبت ادعا گفت: متقاضیان باید ابتدا نقشه دارای مختصات جغرافیایی ملک را از طریق نقشهبرداران دارای صلاحیت و بر بستر سامانه «شمیم» تهیه کنند. سپس با مراجعه به درگاه کاتب، کد رهگیری نقشه را در سامانه وارد کرده و مراحل ثبتنام و تکمیل اطلاعات را انجام دهند.
وی تأکید کرد: مالکانی که ملک آنان به نام خودشان دارای سند مالکیت رسمی است، هیچ نیازی به ثبت اطلاعات در سامانه ثبت ادعا یا سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی ندارند.
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در پایان با اشاره به ضمانت اجرای قانونی ثبت ادعاهای خلاف واقع خاطرنشان کرد: مطابق تبصره ۵ ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، هر شخصی که با علم به عدم استحقاق، شخصاً یا از طریق دیگری اقدام به ثبت سند عادی یا ادعای غیرواقعی در سامانه ثبت ادعا کند، به جزای نقدی معادل ۲۰ درصد قیمت روز ملک محکوم خواهد شد.
