خبرگزاری تادنا نیوز، گروه استانها- اعظم عبداللهی: در میان دشتهای سرسبز و کوهپایههای زاگرس، منطقهای قرار دارد که نه تنها یک مکان جغرافیایی، بلکه گنجینهای از هویت ملی و باورهای مذهبی ایرانیان است. «مشهد کاوه» یا «کوالیه» که نام خود را از قیامگر مشهور تاریخ ایران وام گرفته، مدفن اسطورهای است که نامش با مفهوم ظلمستیزی پیوند خورده است.
بر اساس باورهای بومی، کاوه که از اهالی روستای کوالیه بود، به اقتضای پیشه آهنگری راهی اصفهان شد و خروش او علیه بیدادگریهای ضحاک، جرقهای شد بر خرمن نارضایتی تودههای مردم. پس از سرنگونی ضحاک، طبق وصیت کاوه، پیکر او به زادگاهش بازگردانده شد و در کنار مزار فرزندش «کارن» در کوالیه به خاک سپرده شد؛ رویدادی که نام روستا را به «مشهد کاوه» تغییر داد.
آنچه مشهد کاوه را به مکانی منحصربهفرد بدل کرده همنشینی میراث ایران باستان با معنویت دوران اسلامی است. در کنار مقبره کاوه که ریشههای تاریخی آن به پیش از اسلام بازمیگردد، آرامگاه امامزاده «حیدر بن علی (ع)» قرار دارد؛ همجواری که بازتابدهنده پیوند عمیق میان آموزههای ظلمستیزی کاوه آهنگر با تعالیم عدالتخواهانه سادات علوی است.
بنای فعلی این آرامگاه، یادگاری از دوره ایلخانی با قدمتی ۷۰۰ ساله است که با شماره ۳۲۱۱۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و سالانه پذیرای مهمانان بسیاری است. این منطقه همچنین مجموعهای از آثار تاریخی همچون برج دیدهبانی ۵۰۰ ساله، نظرگاههای باستانی (مانند قیه و گگآقاچ) و چهار شیر سنگی را در خود جای داده که نشان از سنتهای تدفین بزرگان آریایی در این دیار است.
گلایه فرماندار چادگان از بیتوجهی دستگاههای متولی به هویت تاریخی «مشهد کاوه»
عبدالله صانعی، فرماندار شهرستان چادگان، با اشاره به ظرفیتهای بیبدیل این روستا، آن را یکی از نقاط مهم و هویتساز شهرستان توصیف کرد و به خبرنگار تادنا نیوز گفت: مشهد کاوه با جمعیتی بالغ بر ۳۷۰۰ نفر، یکی از روستاهای فعال و پرتحرک شهرستان است، مردم این روستا، همگرا، متحد و مقید به ارزشهای اسلامی هستند و روحیهای حماسی و اصیل دارند.
صانعی با اشاره به وجود مقبره کاوه و امامزاده حیدر (ع)، اظهار کرد: این اثر تاریخی و مذهبی نیازمند توجه بیشتر در حوزههای خدماتی، زائرسرا، خدمات فرهنگی و کتابخانه است تا بتواند به عنوان یک قطب فرهنگی و گردشگری مورد استفاده شایسته قرار گیرد.
وی در ادامه از انجام مطالعات اولیه و پیشبینی طرحهایی برای توسعه خبر داد و گفت: در طرحی که پیشبینی شده، در فکر ساخت یک مهمانپذیر در چند فاز هستیم و از سرمایهگذاران دعوت میکنیم که در اجرای این طرحها و تکمیل زیرساختهای مورد نیاز ما را یاری کنند.
صانعی با اشاره به مجاورت روستا با زایندهرود تصریح کرد: روستای مشهد کاوه به دلیل قرار گرفتن در محدودهای گردشگرپذیر، سالانه میزبان گردشگران بسیاری است و وجود واحدهای صنفی متعدد و آشپزخانه مرکزی نشان میدهد که این روستا ظرفیت بالایی برای توسعه خدمات گردشگری دارد.
فرماندار چادگان در بخش انتقادی سخنان خود با اشاره به اینکه کاوه آهنگر میتواند محور حرکت های فرهنگی و هویتی باشد، گفت: امیدواریم سرودههای حماسی و تاریخی شاعران منطقه گردآوری و در اختیار دوستداران این شخصیت تاریخی قرار گیرد، اما از متولیان اصلی حوزه تاریخی و میراث فرهنگی گلایه داریم؛ زیرا تاکنون اقدام خاصی در شأن این شخصیت تاریخی و جایگاه او صورت نگرفته است.
وی با تأکید بر اینکه جمعیت این روستا طی سه سال اخیر بیش از هزار نفر افزایش داشته، آن را نشانهای از پویایی و ماندگاری دانست و افزود: از نظر زیرساختی، روستا به سرعت در حال توسعه است و این شرایط ایجاب میکند که نگاه برنامهمحور و آیندهنگر به مشهد کاوه داشته باشیم.
ایجاد زیرساخت برای توسعه گردشگری در «مشهد کاوه» در دستور کار است
غلامعلی صفری، رئیس اداره میراث فرهنگی شهرستان چادگان، نیز با اشاره به اهمیت این اثر به خبرنگار تادنا نیوز گفت: مقبره کاوه آهنگر بهعنوان نمادی از ظلمستیزی، در کنار مزار امامزاده حیدر بن علی (ع) قرار گرفته و همین همجواری، هویت فرهنگی خاصی به روستا بخشیده است.
به گفته صفری، این بنا که قدمتی ۷۰۰ ساله دارد، دربردارنده دو قبر باستانی و دو قبر مربوط به دوره اسلامی است.
وی در خصوص وضعیت بازدیدها گفت: این مکان روزانه بهطور میانگین میزبان حدود ۲۰ بازدیدکننده است و در روزهای تعطیل شمار گردشگران افزایش مییابد. برای اسکان مسافران، خانههای مسافر و اقامتگاههای بومگردی در روستا فراهم شده و دو اقامتگاه بومگردی نیز مجوز دریافت کردهاند که تکمیل و راهاندازی آنها میتواند به رونق گردشگری منطقه کمک کند.
صفری درباره وضعیت فیزیکی بنا افزود: در سال ۱۴۰۲ بازسازی کامل این اثر انجام شده و در حال حاضر نیازی به مرمت ندارد.
وی تأکید کرد: برای توسعه گردشگری در این منطقه، افزایش تعداد اقامتگاههای بومگردی، بهبود محوطهسازی، تقویت تبلیغات و توسعه زیرساختها ضروری است.
سه ظرفیت جهانی برای رونق گردشگری فریدن بزرگ
مسیح وفادار، کارشناس میراث فرهنگی، با اشاره به ظرفیت ثبت جهانی این اثر به خبرنگار تادنا نیوز گفت: مقبره کاوه آهنگر که در سال ۱۳۹۷ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد، پتانسیل بالایی برای ثبت جهانی دارد و تکمیل مطالعات باستانشناسی، گام نهایی برای آمادهسازی پرونده ثبت جهانی آن است.
وی افزود: ثبت جهانی این بنا در کنار دیگر جاذبههای تاریخی و فرهنگی منطقه فریدن بزرگ، از جمله کلیسای خویگان و روستاهای گرجی و ارمنینشین، میتواند این منطقه را به یکی از قطبهای مهم گردشگری کشور تبدیل کند.
وفادار در خصوص راهکارهای رونق گردشگری ادامه داد: در مسیر رونق گردشگری فریدن بزرگ باید به سه محور اصلی، یعنی نیازهای گردشگر، مدیریت و بازاریابی منسجم و تجهیز زیرساختهای مقصد توجه شود.
به گفته او، معرفی دقیق و مستند روستای مشهد کاوه، آمادهسازی فضاها برای پذیرایی از مسافران، و سپس طراحی تورهای رویدادی و فرهنگی-تاریخی میتواند زمینه ارائه یک محصول گردشگری مطلوب را فراهم کند.
وی تأکید کرد که تکمیل و راهاندازی کامل دو اقامتگاه بومگردی موجود، بهویژه با ارائه تسهیلات لازم، گامی مهم در توسعه گردشگری این منطقه خواهد بود.
در مجموع باید توجه داشت که «مشهد کاوه» فراتر از یک روستای معمول، گنجینهای زنده از هویت ملی و باورهای آیینی ایرانزمین است که پیوند میان اسطورههای ظلمستیز و معنویت علوی را در دل زاگرس جای داده است. با وجود ظرفیتهای بیبدیل این منطقه برای تبدیلشدن به قطب گردشگری کشور و حتی خیز برای ثبت جهانی، شکوفایی واقعی آن در گروِ عبور از نگاههای سنتی و حرکت به سوی برنامهریزیهای کلان و زیرساختی است.
تحقق این چشمانداز نیازمند همافزایی متولیان میراث فرهنگی، جذب سرمایهگذاران بخش خصوصی و حمایتهای عملیاتی است تا این پیوندگاه تاریخ و اسطوره ضمن حفظ اصالت خود جایگاه شایستهاش را در نقشه گردشگری ایران و جهان تثبیت کند.
